Polska Federacja Producentów Żywności, w odpowiedzi na pandemię COVID-19 opublikowała wytyczne dla producentów żywności w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa, które dotyczą zarówno producentów żywności przetworzonej, jak i żywności na etapie produkcji. Opublikowane wytyczne stanowią zbiór cennych wskazówek dla przedsiębiorców, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zarówno pracowników, jak i konsumentów i kontrahentów.

Czy COVID-19 może być przenoszony za pośrednictwem żywności?

• PFPŻ wskazuje, iż dotychczas nie stwierdzono, by COVID-19 był przenoszony przez żywność, niemniej jednak rekomenduje, aby zachować wzmożoną higienę przy postępowaniu z surowymi produktami pochodzenia zwierzęcego.
• PPFŻ w swoich wytycznych podkreśla, iż koronawirus wykazuje krótko czasową zdolność do przetrwania na powierzchniach opakowań, czy też produktów (w tym surowej żywności ) zanieczyszczonych nim przez osoby zarażone, stąd zaleca wzmożoną ostrożność przy postępowaniu z żywnością.

Jak postępować w przypadku, gdy w związku z epidemią w przedsiębiorstwie brakuje niektórych składników i opakowań?

• W takim przypadku PFPŻ wskazuje na możliwość wprowadzenia tymczasowych rozwiązań, m.in. takich, jak pomijanie lub zastępowanie brakujących produktów, zmiana opakowań, czy też procesu produkcji.
• Wdrażanie tymczasowych rozwiązań powinno następować z uwzględnieniem obowiązujących przepisów w zakresie bezpieczeństwa i jakości żywności oraz właściwego informowania konsumentów.
• Jak wskazuje PFPŻ, wdrożenie powyższych zmian powinno być poprzedzone m.in. konsultacją we właściwej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub z Powiatowym Lekarzem Weterynarii.
• Odbiorcy biznesowi i konsumenci powinni być poinformowani o wprowadzonych zmianach – zgodnie z zasadą, iż oznaczenie towaru nie może wprowadzać konsumenta w błąd, informacje zawarte na opakowaniach muszą uwzględniać wdrożone zmiany.

Co zrobić, aby zachować ciągłość pracy zakładu w przypadku stwierdzenia COVID-19 u osoby przebywającej na jego terenie?

• Kluczowym jest opracowanie stosownej procedury, określającej zasady postępowania w przypadku wystąpienia COVID-19 na terenie zakładu.
• PFPŻ wskazuje, iż procedura powinna wskazywać na działania podejmowane w przypadku następujących zdarzeń:

→ potwierdzonego zarażenia pracownika koronawirusem,

→  podejrzenia zarażenia pracownika koronawirusem,

→ bezpośredniego kontaktu pracownika z osobą zakażoną koronawirusem,

→ bezpośredniego kontaktu pracownika z osobą u której podejrzewa się zarażenie koronawirusem.

Jak powinni postępować pracownicy zakładów produkujących żywność?

• Zgodnie ze stanowiskiem PFPŻ w zakładach produkujących żywność przede wszystkim powinny być zachowywane zasady higieny, a także przestrzegane wprowadzone procedury postępowania. PFPŻ zaleca, aby w przestrzeniach produkcyjnych, jak i biurowych ze wzmożoną częstotliwością dezynfekować m.in. powierzchnie dotykowe, obszary często używane przez pracowników.
• Ponadto, PFPŻ rekomenduje dodatkowe informowanie pracowników nie tylko o obowiązujących wzmożonych zasadach higieny, ale także o obowiązku zgłaszania wyznaczonej osobie wszelkich objawów, które mogą świadczyć o zarażeniu koronawirusem.

Kogo dotyczą wzmożone zasady higieny?

PFPŻ wskazuje, iż należy zwrócić szczególną uwagę na zasady higieny i stan zdrowia. Dotyczy to wszystkich pracowników, jak i osób transportujących towary, a także osób odwiedzających przedsiębiorstwo spożywcze.

Jakie objawy wskazują na to, że dana osoba nie powinna mieć kontaktu z surowcem?

PFPŻ stoi na stanowisku, iż osoby u których występują objawy takie jak łagodny kaszel, kichanie, gorączka, a także osoby zażywające leki (zawierające substancje takie jak paracetamol, ibuprofen, aspiryna) nie mogą mieć kontaktu z surowcem, produktem, a także z innymi pracownikami.

Jakie dodatkowe działania powinni podjąć przedsiębiorcy?

• Przedsiębiorcy powinni zweryfikować, czy w strefach w których przebywają pracownicy zapewniona jest prawidłowa wentylacja pomieszczeń.
• Ponadto, PFPŻ wskazuje, iż należy zweryfikować, czy pracownicy są przeszkoleni w zakresie higieny żywności oraz praktyk higienicznych, a także czy znają zasady postępowania w przypadku podejrzenia u siebie wystąpienia objawów COVID-19.
• Wśród przykładowych dodatkowych działań podejmowanych przez przedsiębiorstwa spożywcze, PFPŻ wyróżnia m.in. powołanie zespołów kryzysowych, porozumiewanie się i organizowanie spotkań w trybie on-line, ograniczenie do niezbędnego minimum usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne, ograniczenie ilości osób przebywających jednocześnie w szatniach i stołówkach, wprowadzenie w możliwie najszerszym zakresie pracy zdalnej, wdrożenie obowiązkowego pomiaru temperatury u kierowców dostarczających i odbierających towary, zamieszczenie w widocznym miejscu instrukcji GIS „Jak skutecznie myć ręce” oraz zwiększenie ilości środków dezynfekujących.

WAŻNE: Konieczne wewnętrzne procedury

Należy pamiętać, iż podjęte działania, przedstawione powyżej, powinny znaleźć odzwierciedlenie zarówno w stosownych procedurach wewnętrznych przyjętych we właściwej formie, m.in. z następujących powodów:

• ich brak uniemożliwi ich skuteczne egzekwowanie;
• ich brak uniemożliwi wyciąganie konsekwencji służbowych i cywilnych względem podmiotów naruszających zasady (zarówno pracowników, jak i osób trzecich);
• ich brak uniemożliwi wykazanie, iż osoby zarządzające danym podmiotem podjęły adekwatne i należyte działania w celu zapobieżenia skutkom epidemii, co ma znaczenie w kontekście ich odpowiedzialności osobistej i o charakterze służbowym, ale też cywilnym jak też karnym;
• w razie wystąpienia przypadków zarażeń COVID-19 na terenie zakładu, istnienie procedur może zagwarantować nieprzerwalność pracy zakładu, ponieważ pozwoli na wykazanie, iż potencjalnie zakażeniu mogli ulec jedynie niektórzy pracownicy/część zakładu.

Pełną wersję wytycznych znajdą Państwo na stronie internetowej Polskiej Federacji Producentów Żywności: www.pfpz.pl

Autor: Piotr Kamiński, Radca prawny